Tư vấn định hướng nghề nghiệp: cách chọn người tư vấn đáng tin và chuẩn bị cho đáng tiền

Một buổi tư vấn định hướng nghề nghiệp có thể giúp bạn tiết kiệm nhiều năm đi vòng, nhưng cũng có thể chỉ là một giờ nghe người lạ phán "em hợp làm kế toán" rồi về nhà vẫn rối như cũ. Khác biệt nằm ở chỗ bạn chọn ai và bạn chuẩn bị gì trước khi ngồi xuống. Bài này giúp bạn làm đúng cả hai việc đó, kể cả khi bạn quyết định chưa cần đến người tư vấn.

Tư vấn định hướng nghề nghiệp là gì và khi nào bạn cần

Tư vấn định hướng nghề nghiệp là khi bạn ngồi với một người có chuyên môn để cùng đọc lại bản thân, xem các hướng đi có thể, và lên bước tiếp theo. Người tư vấn tốt không chọn nghề thay bạn. Họ đặt câu hỏi, chỉ ra chỗ bạn đang tự mâu thuẫn, và giúp bạn kiểm chứng.

Bạn nên tìm người tư vấn chọn nghề nghiệp khi:

• Đã tự tìm hiểu, đã làm trắc nghiệm, mà vẫn phân vân giữa hai, ba hướng.
• Gia đình và bạn đang bất đồng, cần một người ngoài trung lập.
• Đang mất phương hướng trong công việc, có ý định nghỉ việc nhưng chưa biết đi đâu.
• Sắp phải ra một quyết định tốn kém: du học, học văn bằng hai, đổi ngành.

Nếu bạn chưa từng tự tìm hiểu gì, hãy đọc bài định hướng nghề nghiệp là gì và tự làm vài bước trước. Buổi tư vấn sẽ đáng tiền hơn nhiều.

Một buổi tư vấn chọn nghề nghiệp tốt gồm những gì

Dù ở trung tâm lớn hay với một chuyên gia độc lập, một buổi tư vấn tử tế thường có đủ năm phần sau:

1. Lắng nghe trước: người tư vấn hỏi về trải nghiệm, những việc bạn từng làm, điều bạn băn khoăn. Phần này nên chiếm nhiều thời gian.
2. Dùng công cụ có nguồn gốc rõ ràng: trắc nghiệm sở thích, tính cách, giá trị, và họ nói được công cụ đó dựa trên lý thuyết nào.
3. Đối chiếu: so kết quả trắc nghiệm với câu chuyện thật của bạn. Chỗ nào vênh nhau thì hỏi lại, không tin máy một chiều.
4. Mở ra vài vùng nghề: đưa ra 2-3 hướng kèm lý do, cả mặt hợp lẫn mặt có thể làm bạn mệt.
5. Bước tiếp theo cụ thể: bạn ra về với một danh sách việc cần làm trong vài tuần tới, ví dụ hỏi chuyện ai, thử khoá học nào, đọc gì.

Nếu buổi tư vấn kết thúc mà bạn chỉ nhận được một cái tên nghề, đó là buổi tư vấn thiếu.

Cách chọn trung tâm tư vấn định hướng nghề nghiệp đáng tin

Trên mạng có rất nhiều trung tâm định hướng nghề nghiệp, gói tư vấn, chuyên gia. Bạn không cần biết hết, chỉ cần một bộ lọc tốt.

Tiêu chí nên xem

• Người tư vấn có lý lịch rõ: học gì, làm nghề này bao lâu, có thể kiểm chứng được.
• Công cụ có tên và có nguồn: ví dụ mô hình Holland, Big Five. Tránh những bài test không rõ xuất xứ.
• Quy trình được nói trước: buổi tư vấn gồm mấy phần, bao lâu, bạn nhận được gì sau đó.
• Tôn trọng quyền quyết định của bạn: họ gợi ý, bạn chọn.

Câu hỏi nên hỏi trước khi trả tiền

1. Buổi tư vấn kéo dài bao lâu và gồm những bước nào?
2. Anh chị dùng công cụ đánh giá nào, công cụ đó dựa trên lý thuyết gì?
3. Sau buổi tư vấn tôi nhận được gì: báo cáo viết, kế hoạch, hay chỉ trao đổi miệng?
4. Nếu kết quả trắc nghiệm khác với điều tôi cảm thấy, anh chị xử lý thế nào?
5. Thông tin cá nhân của tôi được lưu ở đâu, ai xem được?

Một người tư vấn đàng hoàng sẽ trả lời các câu này dễ dàng.

Dấu hiệu cần cảnh giác

• Hứa chắc chắn: "đảm bảo tìm ra nghề đúng 100%", "chính xác tuyệt đối".
• Phán một nghề duy nhất chỉ sau vài câu hỏi.
• Dựa vào thứ không kiểm chứng được như vân tay, ngày sinh, rồi gọi đó là khoa học.
• Ép mua gói lớn ngay trong buổi đầu, hoặc gắn tư vấn với việc bán khoá học của chính họ mà không nói rõ.
• Phán xét quá khứ của bạn: "em đã chọn sai từ đầu".

Tư vấn chọn nghề nghiệp cho tương lai theo từng giai đoạn

Mỗi giai đoạn có câu hỏi riêng, nên buổi tư vấn cũng nên đặt trọng tâm khác nhau.

Học sinh: hướng dẫn chọn nghề nghiệp trước khi chọn khối

Trọng tâm là mở rộng hiểu biết về nghề và tìm vùng sở thích, chưa cần chốt nghề. Phụ huynh nên tham gia một phần, nhưng để con nói nhiều hơn. Bố mẹ đang muốn đồng hành cùng con có thể đọc thêm bài định hướng nghề nghiệp cho con.

Định hướng nghề nghiệp cho sinh viên và sinh viên mới ra trường

Bạn đã có ngành, câu hỏi bây giờ là chọn lối đi nào trong ngành, hoặc rẽ sang đâu nếu thấy không hợp. Buổi tư vấn nên giúp bạn chọn chỗ thực tập, kỹ năng cần bổ sung, và cách kể câu chuyện của mình khi phỏng vấn. Với sinh viên mới ra trường, đừng quá lo việc đầu tiên phải hoàn hảo. Việc đầu tiên là chỗ để học xem mình hợp với môi trường nào.

Định hướng nghề nghiệp tuổi 30: khi mất phương hướng trong công việc

Mất phương hướng nghề nghiệp ở tuổi 30 rất thường gặp: lương ổn, việc quen tay, nhưng sáng thứ Hai thấy nặng nề. Lúc này bạn có một lợi thế mà học sinh không có, đó là dữ liệu thật về chính mình: việc nào làm bạn hào hứng, việc nào làm bạn cạn sức. Buổi tư vấn nên tập trung vào việc gì bạn mang theo được, và đổi theo kiểu nào ít rủi ro nhất: rẽ nhánh trong công ty, đổi vai trò, hay đổi ngành hẳn.

Làm bài trắc nghiệm trước buổi tư vấn để buổi tư vấn hiệu quả hơn

Nếu bạn đến buổi tư vấn tay trắng, phần lớn thời gian sẽ dành để làm test và đọc kết quả. Nếu bạn đến với kết quả đã có sẵn, thời gian đó dành cho việc quan trọng hơn: bàn xem kết quả nói đúng ở đâu, chưa đúng ở đâu, và đi tiếp thế nào.

Bạn có thể làm bài trắc nghiệm định hướng nghề nghiệp Bản Đồ Sự Nghiệp: 89 câu, khoảng 15 phút, miễn phí xem Mật Mã Hành Trình 3 chữ, chân dung, 6 nhóm sở thích và thế mạnh số 1. Mang kết quả theo khi gặp người tư vấn, kèm những câu hỏi bạn còn băn khoăn. Nếu muốn biết bài test được xây dựng thế nào, xem trang phương pháp.

Tự phục vụ bằng Bản Đồ Sự Nghiệp

Không phải ai cũng cần, hoặc có điều kiện, ngồi với chuyên gia ngay. Bạn có thể tự đi trước một đoạn đường dài bằng bản đầy đủ Bản Đồ Sự Nghiệp, giá 199.000đ. Bản này gồm 3 vùng nghề nên ưu tiên khám phá kèm lý do, những hướng dễ làm bạn tốn sức, ngành học và trường tiêu biểu, lộ trình 10 năm và kế hoạch 90 ngày. Có gói gia đình 5 người 798.000đ và gói lớp 20 người 1.998.000đ cho thầy cô, phụ huynh muốn làm cùng nhiều người.

Cần nói rõ: đây là công cụ tham khảo để bạn hiểu mình, không thay thế tư vấn chuyên môn hay đánh giá tâm lý lâm sàng. Kết quả gợi ý vùng hướng đi, không phán bạn phải làm một nghề nào. Nếu đọc xong bạn vẫn còn câu hỏi, hãy kết hợp với bài làm sao biết mình hợp nghề gì hoặc tìm người tư vấn theo bộ tiêu chí ở trên.

Cần hỗ trợ khi đọc kết quả hoặc muốn hỏi về gói cho trường, lớp, gia đình, bạn liên hệ Zalo hoặc Hotline 0702.888.111, email dhnn360@gmail.com để được hỗ trợ.

Câu hỏi thường gặp

Tư vấn định hướng nghề nghiệp có cần thiết không?

Không bắt buộc với mọi người. Nhiều bạn tự tìm hiểu, làm trắc nghiệm và hỏi chuyện người trong nghề là đã đủ rõ. Tư vấn đáng giá nhất khi bạn đã tự làm mà vẫn phân vân, hoặc sắp ra một quyết định tốn kém.

Làm sao biết trung tâm tư vấn hướng nghiệp có uy tín?

Xem người tư vấn có lý lịch kiểm chứng được không, công cụ có tên và nguồn gốc rõ không, quy trình có được nói trước không. Cảnh giác với nơi hứa chính xác 100% hoặc phán một nghề duy nhất sau vài câu hỏi.

Nên chuẩn bị gì trước buổi tư vấn chọn nghề?

Làm trước một bài trắc nghiệm có nền tảng rõ ràng, ghi lại những việc bạn từng làm say mê và những lần được khen, và viết sẵn 3-5 câu hỏi bạn muốn được trả lời. Chuẩn bị càng kỹ, buổi tư vấn càng ít thời gian chết.

30 tuổi mất phương hướng nghề nghiệp thì bắt đầu từ đâu?

Bắt đầu từ dữ liệu thật của bạn: liệt kê việc làm bạn hào hứng và việc làm bạn cạn sức trong vài năm qua. Sau đó xem bạn mang theo được kỹ năng gì, và thử nhỏ một hướng mới trước khi nghỉ việc.

Bài trắc nghiệm online có thay được người tư vấn không?

Không hoàn toàn. Trắc nghiệm giúp bạn có bức tranh ban đầu nhanh và rẻ, còn người tư vấn giỏi giúp bạn đối chiếu với hoàn cảnh riêng. Hai thứ dùng chung thì hiệu quả nhất.